Vakantiewerk etc.


Je bent 13, 14 of 15 jaar oud en wilt graag na schooltijd of in de vakanties wat bijverdienen. Dat kan, maar alleen onder bepaalde voorwaarden. Want jongeren tot 18 jaar mogen eigenlijk niet werken. Daarom zijn er allerlei regels, ook voor 16 en 17 jarigen. Regels over wat voor werk je mag doen, hoe lang je per dag mag werken en hoeveel uur per week.
Deze regels staan in de Arbeidstijdenwet, de Nadere Regeling Kinderarbeid (voor jongeren beneden de 16 jaar) en het Arbeidsomstandighedenbesluit. Een belangrijke regel gaat bijvoorbeeld over de werkpauze: iedereen die meer dan 4,5 uur per dag werkt heeft recht op een half uur pauze.

Hoe lang mag je werken en wat mag je doen als je 13 of 14 bent?
Na schooltijd mag je in huis of in de buurt klusjes doen, zoals oppassen of autos wassen. Hoelang? Maximaal 2 uur per dag. Op zaterdag mag je ook ander licht (niet-industrieel) werk doen, maar niet meer dan 6 uur per dag. In totaal mag je 12 uur per week werken.

In je vakantie is een baantje van 5 dagen per week toegestaan. Maar je mag nooit langer dan 7 uur per dag en 35 uur per week iets doen. Na 3 weken moet je stoppen. In n jaar mag je niet meer dan 4 weken werken. Tussen twee werkdagen moet je minimaal 14 uur kunnen doen waar je zelf zin in hebt. Hier zit je nachtrust bij in. 's Nachts werken, overwerken en werken op zondag zijn verboden. Voor het meedoen aan uitvoeringen, tv en toneel gelden andere zeer strikte voorwaarden.

Wanneer je 13 bent, dan kan je in je vakantie ergens als hulp aan de slag, bijvoorbeeld in een winkel of bij het plukken van groenten en fruit. Het gaat echt om hand en spandiensten en altijd onder begeleiding. Je mag niet in een industrile omgeving, zoals bijvoorbeeld een fabriek werken.

Ben je al 14? Dan mag je ook stage lopen, als dat noodzakelijk is voor je school. Een stage-overeenkomst is verplicht. In de weken dat je stage loopt mag je geen ander baantje hebben.

Hoe lang mag je werken en wat mag je doen als je 15 bent?
Je kan na schooltijd 2 uur licht werk doen. In je vakantie mag je 5 dagen per week 8 uur per dag werken. Heb je 4 weken achter elkaar gewerkt? Dan moet je stoppen. Je mag trouwens nooit meer dan 6 weken in een jaar een baantje hebben. Tussen twee werkdagen moet je tenminste 12 uur voor jezelf hebben. Hier zit je nachtrust bij in. Werken op zondag is verboden, behalve wanneer je de zaterdag daarvoor niet werkt. Maar niet meer dan 9 zondagen in 13 weken. Nachtwerk en overwerk zijn niet toegestaan. Optreden op tv bijvoorbeeld mag, maar onder strikte voorwaarden.

Als 15 jarige hoef je niet meer als hulpkracht wat bij te verdienen. Je mag wat meer zelfstandig doen. Als het maar licht werk is, zoals kranten en folders bezorgen of vakken vullen. Je mag niet in een industrile omgeving, zoals bijvoorbeeld een fabriek werken.

Hoe lang mag je werken en wat mag je doen als je 16 of 17 bent?
Voor 16 en 17 jarigen zijn er ook enkele regels. Je mag hooguit 9 uur per dag werken en maximaal 45 uur per week. En per 4 weken maximaal 160 uur. Na 7 dagen werken heb je recht op minimaal anderhalve dag vrij; tussen twee werkdagen op tenminste 12 vrije uren. Hier zit je nachtrust bij in. Je mag alleen op zondag werken als je de zaterdag daarvoor vrij hebt en je mag niet meer dan 9 zondagen in 13 weken werken. Nachtwerk en overwerk zijn verboden.

Het meeste werk mag je gewoon doen. Voor enkele werkzaamheden gelden speciale regels.

Bijzondere werkzaamheden als je 16 of 17 bent: alleen onder deskundig toezicht
Er is ook werk dat verboden is voor 13, 14 en 15 jarigen. Als je 16 of 17 bent mag je dat werk wel doen, maar alleen als iemand er direct op toeziet dat je dat werk goed doet en alle gevaar voorkomen is. Zo iemand moet echt alles van de werkzaamheden afweten. Hij of zij moet direct kunnen ingrijpen als het fout gaat. Je mag daarbij pas met het werk beginnen na een grondige instructie en als dat nodig is speciale kleding, een helm, schoenen of een bril dragen. Ontbreekt het toezicht? Dan is dat werk voor jou ook verboden.

Wat mag je als 16 of 17 jarige alleen onder zulk toezicht doen:

Wat is verboden werk voor iedereen onder de 18?


Hoe zit het met uitzendwerk?
Werk je via een uitzendbureau dan gelden dezelfde regels. De inlenende werkgever moet het uitzendbureau van informatie voorzien over de risico's van het werk. En over wat er gedaan is om die risico's te voorkomen.

Hoe zit het als je een beroepsopleiding volgt?
Er is n uitzondering op het verboden werk voor iedereen die nog geen 18 jaar is. Als je 16 of 17 jaar bent en je volgt een beroepsopleiding en het werk is noodzakelijk voor je studie. Dan mag je dat werk doen. Maar er moet wel iemand op toezien!

Voorlichting en toezicht is verplicht
Wanneer je ook werkt en wat je ook doet, er moet altijd toezicht zijn en je moet altijd voorlichting krijgen. Je werkgever is verplicht je op alle gevaren te wijzen. Hij moet ze beschrijven. Hij is verder verplicht op te schrijven hoe hij denkt dat jij veilig kan werken en hoe hij op je gezondheid let. Je mag deze zogeheten risico-inventarisatie en evaluatie altijd lezen.

Geld
Voor 13 en 14 jarigen gelden geen minimumlonen. Maar om te voorkomen dat je baas je voor een habbekrats laat werken, is het wellicht handig, te kijken naar het geldende minimumuurloon voor 15 jarigen. Op basis van een 38-urige werkweek hoor je als 15 jarige minimaal f 4,55 per uur te verdienen. Dat is een netto bedrag (=wat je uiteindelijk ontvangt). Als je zestien bent, is het minimumuurloon f 5,24 en voor 17 jarigen geldt een minimumuurloon van f 5,79.

Zwart/wit
Let erop dat het werk dat je verricht wit is. Zwart werk kan je namelijk danig in de problemen brengen. Dit lijkt een soort codetaal, maar dat is het niet. Wit werk is werk dat geheel legaal gebeurt: je baas betaalt alle premies en belastingen en daardoor ben jij verzekerd tegen ziekte en ongevallen. Bij zwart werk is dat allemaal niet zo. Officieel werk je niet eens, dus als er iets gebeurt, gebeurt het tegelijk ook niet. Je kunt dus gemakkelijk onderbetaald worden, je kunt overwerken en je kunt ziek worden, zonder dat er een haan naar kraait. Daarom is het aan te raden, je baas om een contract te vragen, waarin alle afspraken die jullie gemaakt hebben, staan opgeschreven.

Wil je meer informatie?
De Arbeidsinspectie kan je vertellen welke werkzaamheden je wel en niet mag doen. En ook op welke tijden je mag werken. Twijfel je of je een bepaald werk wel mag doen of op een bepaalde tijd wel mag werken, bel dan gerust de Arbeidsinspectie. Je kan deze dienst bereiken bij het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, telefoon 0800-9051 (gratis), fax 070-3336655.

Vraag: Ik wil in de zomervakantie een paar weken gaan werken, en daarna misschien elke zaterdag. Heeft dat gevolgen voor de kinderbijslag die mijn ouders ontvangen?
Antwoord: Ieder kind mag een bepaald bedrag bijverdienen zonder dat dit van invloed is op de kinderbijslag. Hoeveel, dat hangt af van de situatie. Ben je jonger dan 16 jaar en woon je thuis, dan mag je het hele jaar zoveel bijverdienen als je wilt. Ben je ouder of woon je niet thuis, dan mag je in de zomermaanden (juni, juli, augustus) met vakantiewerk maximaal 2.100,- ( 952,94) netto bijverdienen (bedrag vanaf 1 oktober 2000). Buiten de zomervakantie geldt het volgende:
-ontvangen je ouders enkele kinderbijslag en woon je thuis, dan moeten je bijverdiensten lager zijn dan 2.405,- ( 1.091,34) netto per kwartaal. Woon je niet thuis, dan is dit bedrag 3.405,- ( 1.545,12) netto.
-ontvangen je ouders dubbele kinderbijslag en woon je thuis, dan mag je maximaal 1.599,- ( 725,59) netto per kwartaal bijverdienen. Woon je niet thuis, dan is dit bedrag 2.096,- ( 951,12) netto.
-ontvangen je ouders drievoudige kinderbijslag, dan moeten je bijverdiensten lager zijn dan 420,- ( 190,59) netto per kwartaal.
Deze bedragen gelden tot oktober 2001. In sommige gevallen moeten je ouders ook nog aantonen dat ze je onderhouden. Wil je meer daarover weten, raadpleeg dan de brochure Informatie over de kinderbijslag, 16 jaar en ouder.

 

Vraag Wanneer krijg ik bij vakantiewerk geld terug van de verzekeraar?
Antwoord : Heb je korter dan 3 maanden een vakantiebaan gehad en ben je normaal particulier verzekerd? Dan kun je misschien geld terug krijgen! Normaal betaal je belasting en premies over je loon. Een van die premies is de ziekenfondspremie. Omdat je niet ziekenfonds verzekerd bent betaal je onnodige premie. Daarom geeft het ziekenfonds je een gedeelte van de particuliere premie terug. De verzekeraar ziet jou in de periode van je vakantiebaan als een ziekenfondsverzekerde. Je moet natuurlijk wel zelf een premierestitutie-formulier invullen om voor deze regeling in aanmerking te komen.