Het Concurrentiebeding

Wat zijn de gevolgen van een concurrentiebeding? Wat kan er in staan? Wat is redelijk? En hoe kun je er verandering in aanbrengen? Hieronder vind je antwoorden op een aantal belangrijke vragen over het concurrentiebeding.

1. Hoe ziet een concurrentiebeding er uit?
2. Kan ik er gemakkelijk onderuit?
3. Tips: hoe nu te handelen
4. Enkele bijzondere situaties

1.Hoe ziet een concurrentiebeding er uit?

In de meeste concurrentiebedingen kun je de volgende elementen onderscheiden:

• omschrijving van de werkzaamheden waarvoor het beding geldt (kan heel algemeen zijn);
• een bepaalde looptijd;
• in een bepaalde regio (soms wel heel Nederland);
• bij overtreding is een bepaalde schadevergoeding of boete verschuldigd.

Voorbeeld:

Het is de werknemer verboden om gedurende 24 maanden na het einde van de dienstbetrekking te gaan werken in dezelfde functie bij een bedrijf in dezelfde producten en/of diensten en dat gevestigd is binnen een straal van 200 km van de huidige werkgever. Bij overtreding van deze bepaling is de werknemer per dag een boete van 10.000 euro verschuldigd.

Praktisch betekent dit dat deze werknemer in heel Nederland en gedurende twee jaar z'n eigen werk niet meer kan verrichten!

Concurrentiebedingen kunnen direct bij de aanvang van het dienstverband, maar ook op een later tijdstip worden overeengekomen. Om geldig te zijn moet een concurrentiebeding schriftelijk tussen de werkgever en de werknemer worden overeengekomen (bijvoorbeeld in het arbeidscontract) Een concurrentiebeding dat is vastgelegd in een bedrijfsregeling (al dan niet afgeproken met een ondernemingsraad) is dus niet geldig.
Bovendien is het noodzakelijk dat het beding betrekking heeft op de werkzaamheden van de werknemer én dat de werknemer meerderjarig is.

2.Kun je er gemakkelijk onderuit?

Algemene stelregel is dat je nooit een concurrentiebeding moet onderschatten!
Een concurrentiebeding is een onderdeel van je arbeidsovereenkomst, en van jou wordt verwacht dat je, net als met alle andere onderdelen van de overeenkomst zoals salaris en dergelijke, ook welbewust het concurrentiebeding hebt geaccepteerd.

Maar, in de praktijk blijkt, dat er bedingen worden overeengekomen die niet redelijk zijn. En bovendien verkeert een werknemer die graag een bepaalde baan wil accepteren in een lastige positie. Veel werknemers nemen zo'n beding daarom op de koop toe.

Er zijn verschillende manieren om te proberen aan de gevolgen van het eenmaal gesloten concurrentiebeding uit te komen:

• Allereerst kun je natuurlijk proberen in goed overleg met je (vroegere) werkgever tot overeenstemming te komen om de werking van het beding te beperken ofwel helemaal teniet te doen.
• Houdt de werkgever echter toch vast aan nakoming van het beding, dan kun je naar de kantonrechter. Deze kan, op verzoek van de werknemer het beding geheel of gedeeltelijk vernietigen (matigingsbevoegdheid).
• Je kunt de rechter ook vragen om, als hij niet over wil gaan tot (gedeeltelijke) vernietiging van het beding, een vergoeding aan de werknemer toe te kennen.
• Tot slot kun je de rechter, als in het beding een boete staat opgenomen, om matiging van die boete vragen bij overtreding van het beding.

Wat is redelijk?

De rechter zal rekening houden met zowel de belangen van de werkgever als van de werknemer.
Het is dus zeker niet zo dat als een beding de werknemer beperkt in zijn mogelijkheden om elders werk te vinden, de rechter zo'n beding per definitie zal vernietigen of matigen.
De rechter zal de belangen van de werkgever tegen de belangen van de werknemer afwegen. Maar, in het leeuwendeel van de gevallen waarin de werknemer vraagt om matiging van het concurrentiebeding blijkt dat de rechter toch in meer of mindere mate tegemoet komt aan zo'n verzoek.
Je moet dus wel degelijk rekening houden met de beperkingen uit het beding, maar je staat zeker niet machteloos.

Heb je echter een functie, waarbij je een bepaalde (vertrouwens) relatie met klanten hebt opgebouwd? Of waarin je specifieke informatie en kennis hebt die van groot belang is voor het bedrijf? Hou er dan rekening mee dat een rechter misschien maar ten dele de werking van het beding beperkt.

 

3) Tips: hoe nu te handelen

• Eerst en vooral (en dat geldt voor alle zaken die in je arbeidsovereenkomst worden gemeld): ga niet zomaar akkoord met een concurrentiebeding.

• Lukt het niet om het concurrentiebeding uit het contract te halen, beoordeel dan de inhoud van het beding: als het een te brede omschrijving van werkzaamheden betreft, een te grote regio of een enorm hoge boete, ga dan in onderhandeling met de werkgever. Zeker als het op voorhand al een onredelijke zaak lijkt, geef dan de werkgever in overweging dat de rechter zo'n beding in veel gevallen toch zal matigen.Het is ook mogelijk om tijdens het bestaande dienstverband een concurrentiebeding voor te leggen aan de rechter, dan weet je zeker waar je aan toe bent (kan anderzijds gevolgen hebben voor de verhouding met je werkgever).

4. Enkele bijzondere situaties:

Stel:
je bent als verkoper begonnen; in je arbeidsovereenkomst staat een concurrentiebeding. In de loop van de tijd ben je doorgegroeid naar een managementfunctie (waarbij er niet opnieuw schriftelijk een concurrentiebeding is vastgelegd). Blijft dan zo'n beding onverkort gelden?

De rechter zal, als je dit aan hem voorlegt, kijken of het concurrentiebeding zwaarder is gaan wegen door deze functiewijziging en zal niet snel bepalen dat het oude concurrentiebeding onverkort ook voor je nieuwe werk is gaan gelden. Dat is weer anders als je, met het aanvaarden van je nieuwe werk ook een nieuwe arbeidsovereenkomst met daarin weer een concurrentiebeding bent overeengekomen.

Stel:
je was minderjarig toen je in dienst trad, en in je arbeidsovereenkomst stond een concurrentiebeding. Inmiddels ben je meerderjarig geworden; moet je er van uitgaan dat het concurrentiebeding geldt?

Allereerst geldt dat het beding nietig is, ook al heeft je wettelijk vertegenwoordiger ingestemd met het concurrentiebeding toen je minderjarig was. En de Hoge Raad heeft intussen bepaald dat om zo'n beding alsnog geldig te maken, het opnieuw moet worden overeengekomen als je meerderjarig bent geworden.

Zie ook onderstaande links: